دلايل تورم پاها و روشهاي درمان آن
۱. مصرف بيشازحد نمكسديم موجود در نمك بزرگترين عامل ايجاد مشكل در رژيمهاي غذايي است، زيرا بهطور كلي سديم سبب حفظ و باقي ماندن آب ميشود. وجود سديم اضافي در بدن ميتواند سبب تورم پاها شود. انجمن قلب آمريكا پيشنهاد ميكند كه افراد بزرگسال بهطور روزانه نبايد بيشتر از ۲۳۰۰ ميليگرم سديم دريافت كنند، كه اين مقدار چيزي در حدود يك قاشق چايخوري نمك در روز است.
نكته مهم اين است كه بيشترين مقدار نمك مصرفي مردم به دليل استفادهي مستقيم از نمك و نمكپاش نيست، بلكه اين نمك اضافي به دليل استفاده از غذاهاي فراوريشده و آمادهي رستورانها وارد بدن ميشود، يعني دقيقا جايي كه فهرست مواد و نگهدارندههاي مورداستفاده ناديده گرفته ميشود.
خوراكيهايي همچون كالباس، غلات فراوريشده، گوشت يخزده، غذاهاي كنسروي، نان و سس سالاد بيشترين ميزان از اين ماده را در خود جاي دادهاند. بهتر است كه به جاي استفاده از اين موادغذايي از مواد فاقد سديم مثل ميوهها، سبزيجات، آجيل، دانهها و غلاتي كه فراوري نشدهاند استفاده كنيد.
حتما بخوانيد: رژيم غذايي سالم شامل چه خوراكيهايي ميشود؟۲. ايستادن و نشستنهاي طولانيمدت و پيوستهتورم پاها - ايستادن و نشستنهاي طولانيمدت و پيوسته
بسياري از افراد ازجمله پزشكان، پرستاران، معلمان و ساير افرادي كه بهطور طولاني روي پاهايشان ميايستند، در انتهاي روز كاري احساس ميكنند كه كفششان بيشازاندازه تنگ شده است. اما دليل آن چيست؟ وقتي كه مدت زيادي بدون حركت ميايستيد، عضلات موجود در پاها و مچ پاي شما منقبض نميشوند و تغيير حالت نميدهند، به همين دليل جريان خوني كه به پاها وارد و از آن خارج ميشود ضعيف خواهد بود.
همچنين اين امر درمورد افرادي كه مدت زيادي مينشينند نيز صادق است، كاهش جريان خون سبب تورم پاها ميشود و سبب ميشود كه كفشها تنگ و ناراحتكننده باشند. همچنين چهارزانو نشستن يا انداختن پاها روي هم سبب بسته شدن رگهاي خوني و تشديد تورم پاها ميشود.
با اين حال، معمولا اين نوع از تورم پاها كه در پايان روز ايجاد ميشود، نشاندهندهي مشكلات جدي نيست و با راه رفتن يا درست نشستن از بين ميرود. همچنين براي جلوگيري از اين اتفاق، بهتر است كه بهازاي هر يك ساعت ايستادن، ۵ دقيقه روي صندلي بنشينيد يا پاهايتان را رو به بالا قرار دهيد.
اگر تورم همچنان وجود دارد و نميتوانيد از ايستادن يا نشستن طولاني دوري كنيد، از جوراب مخصوص واريس استفاده كنيد. جورابهاي مخصوص واريس عملكردي شبيه به راه رفتن ايجاد ميكنند و با كمي افزايش در پمپاژ خون، سبب ميشوند تا جريان خون كمي سريعتر شود.
حتما بخوانيد: رفع بوي پا با ۶ روش طبيعي و علت ايجاد آن۳. بارداريتورم پاها - بارداري
براي بسياري از خانمها تورم پاها بخش جداييناپذيري از بارداري است. اين اتفاق بهطور طبيعي در سه ماههي دوم بارداري رخ ميدهد. همانطور كه بچه رشد ميكند، فشار بيشتري به رگهاي موجود در لگن وارد ميشود و گردش خون كمي با مشكل مواجه ميشود. همچنين تغييرات هورموني هم ميتوانند سبب ايجاد تورم شوند. درطول بارداري، بدن هورمون ريلاكسين ترشح ميكند، اين هورمون سبب ميشود كه لگن، مفاصل پا و رباطها سست شوند و جا باز كنند.
تورم پاها ميتواند درطول بارداري، در انتهاي روز و همچنين با افزايش دماي محيط بدتر شود. معمولا تورم پاها موضوع نگرانكنندهاي نيست. اما اگر مرتب اتفاق بيفتد يا تورم در دستها و صورت هم قابلمشاهده باشد بايد به پزشك مراجعه كرد؛ چرا كه ميتواند نشانهاي از شرايط تهديدكنندهاي مثل پره اكلامپسي (preeclampsia) باشد. در اين حالت فشار خون بهميزان زيادي بالا ميرود و ميتواند براي مادر و فرزند خطرناك باشد.
هرچند كه تورم پاها در دوران بارداري امري معمول است، اما بايد در اين شرايط از ايستادن و نشستنهاي طولاني خودداري كنيد و بهطور مرتب سعي كنيد كه پاها را بالاتر از سطح قلب نگه داريد تا گردش خون مساعد شود. همچنين علاوهبر ورزش كردن، استفاده از جورابهاي مخصوص واريس ميتواند بهميزان زيادي به شما كمك كند. جورابهاي مخصوص واريس را بپوشيد و به يك طرف از بدن بخوابيد.
اگر در زمان بارداري شكمتان خيلي بزرگ شده است، خوابيدن به پشت باعث افزايش فشار بر رگهاي خوني ميشود. دراينحالت برگشت خون به قلب بهسختي اتفاق ميافتد و ممكن است مايعات از رگها به بيرون نشت كنند.
حتما بخوانيد: بارداري هفته به هفته؛ در هر هفته بارداري چه تغييراتي در بدن رخ ميدهد؟۴. اضافهوزنيكي از رايجترين علت تورم پاها، چاقي افراد است. اضافهوزن و چاقي ازجمله عواملي هستند كه سبب ميشوند تورم پاها در فهرست بيماريهاي مرتبط با قلب قرار بگيرد. بيشترين ميزان چربي اين افراد در شكم انباشته شده است و اين چربي گردش خون در پاها را با فشار مواجه ميكند. در رابطه با تورمهاي مربوط به اضافهوزن، در ابتدا بايد به پزشك مراجعه كنيد تا عوامل ديگر بررسي شوند و سپس با تغيير عادات غذايي و ورزش كردن وزن اضافي خود را از بين ببريد.
۵. آسيب مچ پا و پاممكن است كه مچ پايتان درهنگام ورزش كردن، دويدنهاي شديد، بازي كردن با كودكان يا ساير عوامل خطرساز آسيب ببيند. اين نوع از آسيبها ميتوانند باعث ايجاد تورم در ناحيهي آسيبديده يا ساق پاها شوند.
التهاب يكي از پاسخهاي بدن به آسيب است. جريان خون به سمت ناحيهي آسيبديده حركت ميكند و سلولهاي سالم و مايعات را وارد آن منطقه ميكند و سبب بهبود آن ميشود. اما در اين مدت ممكن است كه پايتان كمي بزرگتر به نظر برسد.
جراحي ساق پا، مچ پا و پا ميتواند باعث تورم شود. در اين زمان پزشك پيشنهاد ميكند كه براي برطرف كردن تورم، فعاليت پاها را محدود كنيد، روي منطقهي آسيبديده يخ بگذاريد و از انداختن وزنِ اضافي روي پا و انگشتان خودداري كنيد.
حتما بخوانيد: تقويت عضلات چهار سر ران؛ چگونه بدون آسيب ديدن عضلاتي قوي بسازيم؟۶. نوسانات هورمونيممكن است كه بعضي از افراد يك هفته قبل از عادت ماهيانه احساس كنند كه كمي بدنشان پف كرده است. در صورت ابتلا به سندرم پيش از قاعدگي، به دليل نوسانات هورموني بعد از تخمكگذاري، احساس تجمع آب بسيار طبيعي است. همچنين سندرم پيش از قاعدگي در اين بخش از چرخهي عادت ماهيانه، ميتواند سبب تورم در پاها شود. البته جاذبهي زمين هم ميتواند اين تورم را بيشتر كند.
تغييرات هورموني كه به دليل استفاده از هورمونهاي ضدبارداري يا درمان جايگزين هورموني (hormone replacement therapy) ايجاد ميشوند ميتوانند سبب تورم در بخشهاي مختلف بدن ازجمله پاها شوند. براي جلوگيري از اين تورم، ميزان آب دريافتي بدنتان را بيشتر كنيد، غذاهاي پرنمك را محدود كنيد و ورزش كردن را فراموش نكنيد. اين كارها ميتواند به بهتر شدن گردش خونتان كمك كند.
۷. بعضي از داروهاي مصرفي ميتوانند سبب تورم شوندتورم پاها - بعضي از داروهاي مصرفي ميتواند سبب تورم شود
داروهاي ضدبارداري و درمانهاي جايگزين هورموني، تنها عوامل ايجاد تورم در پاها نيستند. بسياري از داروهاي ديگر هم به دلايل مختلف ميتوانند سبب تورم پاها شوند. قرصهاي كنترل قند خون كه افراد مبتلا به ديابت مصرف ميكنند مانند آوانديا (Avandia) يا پيوگليتازون (pioglitazone)، سبب ميشوند تا نمك بهسختي از بدن خارج شود ودرنتيجه ايجاد تورم ميكنند.
داروهاي قلبي كه بهعنوان گشادكنندهي عروق (وازوديليتور) شناخته ميشوند نيز ميتوانند سبب ايجاد تورم شوند. گشادكنندهي عروق به اين معني است كه اين داروها به باز شدن رگهاي خوني كمك ميكنند و گردش خون راحتتر اتفاق ميافتد. ازجملهي اين داروها ميتوان به لونيتن (Loniten) و هيدرالازين (hydralazine) اشاره كرد. مسدودكنندههاي كلسيمي با شل كردن ديوارهي رگها، رگهاي خوني را بزرگتر ميكنند. براي مثال مسدودكنندهي گيرندهي آنژيوتانسين با جلوگيري از خروج نمك از بدن ميتواند سبب تورم پاها شود.
داروهايي كه صرفا با نسخه مورداستفاده قرار ميگيرند هم معمولا سبب ايجاد تورم در پاها ميشوند. مصرف داروهاي ضدالتهابيِ غيراستروئيدي مثل ايبوپروفن بهويژه در افراد مبتلا به بيماريهاي قلبي يا كبدي ميتوانند سبب بدتر شدن تورم شوند، زيرا اين داروها سبب احتباس سديم در بدن ميشوند.
برچسب: ،